راهنمای خرید هود آشپزخانه: مکش، ابعاد، نوع نصب و نگهداری
هود آشپزخانه شاید در نگاه اول فقط یک وسیله‌ی تزئینی بالای اجاق به نظر برسد، اما نقش آن در سلامت و پاکیزگی خانه بسیار مهم است. هنگام پخت‌وپز، بخار، دود، بو و ذرات ریز چربی در هوا پخش می‌شوند و اگر به‌موقع خارج نشوند، روی کابینت‌ها، دیوارها و حتی پرده‌ها و مبلمان می‌نشینند و بوی غذا در کل خانه باقی می‌ماند. یک هود مناسب این آلاینده‌ها را از مبدأ جذب و از خانه خارج می‌کند. در این راهنما با انواع هود، معیارهای انتخاب، نصب و نگهداری آن آشنا می‌شویم. برای آشنایی کلی، صفحه‌ی هود آشپزخانه در ویکی‌پدیا هم منبع خوبی است.
هود چگونه کار می‌کند؟
هود با یک یا دو موتور و فن، هوای آلوده‌ی بالای اجاق را می‌مکد. این هوا ابتدا از فیلتر چربی‌گیر عبور می‌کند تا ذرات روغن جدا شوند و سپس یا از طریق کانال به بیرون ساختمان هدایت می‌شود، یا در هودهای بدون کانال، از فیلتر کربن عبور می‌کند و پس از بوگیری به آشپزخانه برمی‌گردد. هودهای کانال‌دار عملکرد بسیار بهتری دارند، چون بخار و گرما را هم از خانه خارج می‌کنند.
هود شومینه‌ای
هود شومینه‌ای رایج‌ترین نوع هود در آشپزخانه‌های ایرانی است. این هود به دیوار نصب می‌شود و یک دودکش عمودی دارد که تا سقف یا کانال بالا می‌رود. هودهای شومینه‌ای در فرم‌های T شکل، مورب و هرمی تولید می‌شوند و معمولاً قدرت مکش بالایی دارند. برای آشپزخانه‌هایی که اجاق کنار دیوار و بدون کابینت بالایی قرار دارد، هود شومینه‌ای بهترین انتخاب است.
هود مخفی یا زیرکابینتی
هود مخفی داخل کابینت بالای اجاق نصب می‌شود و فقط بخش کشویی یا صفحه‌ی زیرین آن دیده می‌شود. این هودها ظاهری بسیار تمیز و مینیمال دارند و برای آشپزخانه‌هایی مناسب‌اند که کابینت بالایی یکپارچه دارند. هود زیرکابینتی هم زیر کابینت بالایی نصب می‌شود و اغلب اقتصادی‌تر است. قدرت مکش این هودها معمولاً کمتر از شومینه‌ای است و برای آشپزی سبک‌تر مناسب‌اند.
هود جزیره
در آشپزخانه‌هایی که اجاق روی جزیره‌ی وسط آشپزخانه قرار دارد، هود جزیره از سقف آویزان می‌شود. این هودها به دلیل قرار گرفتن در وسط فضا و عدم پشتیبانی دیوار، باید قدرت مکش بیشتری داشته باشند، چون جریان هوا از همه‌ی جهات وارد می‌شود. هود جزیره علاوه بر کارایی، یک عنصر طراحی چشمگیر در آشپزخانه‌های باز است.
قدرت مکش؛ مهم‌ترین معیار
قدرت مکش هود معمولاً با واحد متر مکعب در ساعت بیان می‌شود. یک قاعده‌ی رایج برای انتخاب این است که هود بتواند حجم هوای آشپزخانه را حداقل ده تا دوازده بار در ساعت تعویض کند. برای محاسبه، طول، عرض و ارتفاع آشپزخانه را در هم ضرب کنید و عدد حاصل را در ده یا دوازده ضرب کنید. در آشپزخانه‌های باز که به پذیرایی متصل‌اند، حجم فضای مرتبط را هم در نظر بگیرید. اگر آشپزی ایرانی با سرخ‌کردنی زیاد دارید، هودی با مکش بالاتر انتخاب کنید.
ابعاد هود
عرض هود باید حداقل برابر با عرض اجاق باشد و بهتر است کمی بیشتر باشد تا بخار از کناره‌ها فرار نکند. هودها معمولاً در عرض‌های ۶۰ و ۹۰ سانتی‌متر تولید می‌شوند. برای اجاق‌های پنج‌شعله یا عریض، هود ۹۰ سانتی‌متری توصیه می‌شود. فاصله‌ی نصب هود از سطح اجاق هم اهمیت دارد و باید طبق دستورالعمل سازنده رعایت شود؛ فاصله‌ی بیش از حد، مکش را کاهش می‌دهد و فاصله‌ی کم، خطر حرارت و آتش را بالا می‌برد.
صدای هود
صدای هود یکی از دلایل اصلی عدم استفاده از آن است. هودهای باکیفیت با موتورهای بهتر و عایق‌بندی مناسب، صدای کمتری دارند. سطح صدا معمولاً در مشخصات فنی با دسی‌بل ذکر می‌شود. استفاده از دور پایین‌تر هنگام آشپزی سبک و کانال‌کشی صاف و کوتاه هم صدا را کاهش می‌دهد. پیچ‌های زیاد و کانال‌های باریک، هم صدا را بالا می‌برند و هم مکش را کم می‌کنند.
فیلترهای هود
فیلتر چربی‌گیر معمولاً از آلومینیوم یا استیل مشبک چندلایه یا به شکل بافل ساخته می‌شود. فیلترهای فلزی قابل شست‌وشو هستند و باید هر یک یا دو ماه شسته شوند. فیلتر کربن در هودهای بدون کانال برای بوگیری استفاده می‌شود و قابل شست‌وشو نیست و باید به‌طور دوره‌ای تعویض شود. فیلتر کثیف هم مکش را کاهش می‌دهد و هم خطر آتش‌سوزی را افزایش می‌دهد.
کنترل و امکانات جانبی
هودهای امروزی کنترل‌های لمسی، دکمه‌ای یا حتی ریموت دارند. امکاناتی مانند تایمر خاموشی، نمایشگر یادآوری شست‌وشوی فیلتر، چراغ LED برای روشنایی سطح اجاق و حالت توربو برای مکش حداکثری، استفاده را راحت‌تر می‌کنند. چراغ LED علاوه بر مصرف کم، نور سفید و یکنواختی روی اجاق ایجاد می‌کند.
کانال‌کشی صحیح
کیفیت کانال‌کشی تأثیر مستقیم بر عملکرد هود دارد. کانال باید قطر مناسب با خروجی هود داشته باشد، تا حد ممکن کوتاه و مستقیم باشد و تعداد زانویی‌ها حداقل باشد. خروجی کانال به بیرون ساختمان باید دریچه‌ی یک‌طرفه داشته باشد تا هوای سرد و گردوخاک وارد نشود. کانال‌های فلزی صاف عملکرد بهتری نسبت به کانال‌های آکاردئونی دارند.
هماهنگی هود با اجاق و کاشی
هود، اجاق و کاشی پشت گاز یک ترکیب بصری را تشکیل می‌دهند. هود استیل با اجاق استیل و کاشی‌های روشن، هود شیشه‌ای مشکی با اجاق شیشه‌ای مشکی و کاشی‌های سنگی، ترکیب‌های رایج و هماهنگی هستند. کاشی پشت گاز باید لعاب صاف و جذب آب پایین داشته باشد تا چربی به‌راحتی پاک شود. راهنمای اجاق گاز رومیزی را هم ببینید.
نصب هود
نصب هود شامل تعیین ارتفاع مناسب، سوراخ‌کاری و نصب پایه‌ها، اتصال کانال و اتصال برق است. هود باید کاملاً تراز نصب شود و پیچ‌ها در دیوار محکم باشند. برای دیوارهای کاشی‌شده، سوراخ‌کاری با مته‌ی مخصوص کاشی انجام شود تا کاشی ترک نخورد. بهتر است جای کانال و پریز برق پیش از کاشی‌کاری مشخص شود.
نگهداری و تمیزکاری
بدنه‌ی استیل هود را با شوینده‌ی ملایم و دستمال نرم در جهت خطوط استیل تمیز کنید. فیلترهای فلزی را در آب گرم و مایع ظرفشویی خیس کنید یا در ماشین ظرفشویی بشویید. سطوح شیشه‌ای را با شیشه‌پاک‌کن تمیز کنید. هرگز هود را با فیلتر کثیف و چرب استفاده نکنید.
مصرف برق هود
هودها معمولاً مصرف برق بالایی ندارند، اما استفاده‌ی طولانی در دور بالا مصرف را افزایش می‌دهد. چراغ‌های LED مصرف بسیار کمتری نسبت به لامپ‌های هالوژن قدیمی دارند. استفاده از تایمر خاموشی پس از پایان آشپزی، هم هوای آشپزخانه را کامل تخلیه می‌کند و هم از روشن ماندن بی‌مورد هود جلوگیری می‌کند.
اشتباهات رایج در خرید هود
انتخاب هود کوچک‌تر از عرض اجاق، توجه نکردن به قدرت مکش متناسب با حجم آشپزخانه، استفاده از هود بدون کانال در آشپزخانه‌ای که امکان کانال‌کشی دارد و نصب در فاصله‌ی نامناسب، رایج‌ترین اشتباهات هستند.
پرسش‌های رایج درباره‌ی هود
کدام هود برای آشپزی ایرانی مناسب است؟ هود کانال‌دار با مکش بالا، به دلیل سرخ‌کردنی و دم‌پخت‌های طولانی. هود مخفی بهتر است یا شومینه‌ای؟ شومینه‌ای مکش بیشتری دارد و مخفی ظاهر تمیزتری. فیلتر را هر چند وقت بشوییم؟ برای استفاده‌ی روزانه، ماهی یک بار.
خرید هود از فروشگاه آقای کاشی
در بخش هود فروشگاه آقای کاشی، مدل‌های مختلف هود با مشخصات و قیمت روز معرفی شده‌اند. می‌توانید هود را هم‌زمان با اجاق گاز، سینک و کاشی آشپزخانه سفارش دهید تا آشپزخانه‌ای هماهنگ داشته باشید.
هود و آشپزخانه‌ی باز
در خانه‌های امروزی که آشپزخانه به پذیرایی باز است، بو و بخار غذا به‌سرعت در کل فضای نشیمن پخش می‌شود. در این آشپزخانه‌ها، هود نقش حیاتی‌تری دارد و باید قدرت مکش بیشتری داشته باشد. توصیه می‌شود هود را چند دقیقه پیش از شروع آشپزی روشن کنید تا جریان هوا برقرار شود و پس از پایان آشپزی هم چند دقیقه روشن بماند تا هوای باقی‌مانده کاملاً تخلیه شود. باز کردن یک پنجره‌ی کوچک در سمت مقابل هم به ورود هوای تازه و عملکرد بهتر هود کمک می‌کند.
هود و ایمنی آتش
چربی جمع‌شده در فیلترها و کانال هود، یکی از عوامل آتش‌سوزی‌های آشپزخانه است. اگر شعله‌ی سرخ‌کردنی به فیلتر چرب برسد، ممکن است آتش به کانال سرایت کند. شست‌وشوی منظم فیلترها، رعایت فاصله‌ی نصب استاندارد از سطح اجاق و هرگز رها نکردن روغن داغ روی شعله، اصول ساده‌ی ایمنی هستند. در صورت آتش گرفتن روغن، هود را خاموش کنید تا اکسیژن کمتری به آتش برسد و از آب برای خاموش کردن روغن استفاده نکنید.
هود در آپارتمان‌ها و مسیر خروج هوا
در بسیاری از آپارتمان‌ها، مسیر کانال هود از پیش در طراحی ساختمان پیش‌بینی شده است. اگر چنین مسیری وجود ندارد، می‌توان از دیوار خارجی آشپزخانه یا داکت مشترک استفاده کرد؛ البته استفاده از داکت مشترک باید با رعایت مقررات ساختمان و هماهنگی با مدیریت ساختمان باشد تا بو به واحدهای دیگر منتقل نشود. در آخرین حالت که هیچ راه خروجی وجود ندارد، هود بدون کانال با فیلتر کربن باکیفیت گزینه‌ی جایگزین است، هرچند گرما و رطوبت را خارج نمی‌کند.
انتخاب رنگ و جنس بدنه
هودها با بدنه‌ی استیل، شیشه‌ی مشکی یا سفید، استیل رنگی و حتی طرح چوب تولید می‌شوند. استیل با اغلب آشپزخانه‌ها هماهنگ است و ظاهری حرفه‌ای دارد. شیشه‌ی مشکی با اجاق‌های شیشه‌ای و کابینت‌های تیره ترکیب زیبایی می‌سازد اما رد انگشت را بیشتر نشان می‌دهد. هودهای سفید برای آشپزخانه‌های روشن و مینیمال مناسب‌اند. جنس بدنه را با سینک، اجاق و دستگیره‌های کابینت هماهنگ کنید.
گارانتی و خدمات پس از فروش
هود وسیله‌ای برقی با موتور است و ممکن است در طول عمر خود به سرویس نیاز داشته باشد. هنگام خرید، از وجود گارانتی معتبر و خدمات پس از فروش اطمینان حاصل کنید. دسترسی به قطعات یدکی مانند فیلتر، لامپ و کلید، در طولانی‌مدت اهمیت زیادی دارد.
هود مناسب، آشپزخانه را تمیز، خوش‌بو و سالم نگه می‌دارد و از کابینت‌ها و دیوارها در برابر چربی محافظت می‌کند. با محاسبه‌ی مکش لازم، انتخاب ابعاد هماهنگ با اجاق و کانال‌کشی صحیح، هودی خواهید داشت که سال‌ها بی‌دردسر کار کند. برای مشاوره با کارشناسان فروشگاه تماس بگیرید.